Kodi Zgjedhor ia njeh të drejtën subjekteve elektorale të bëjnë verifikime të hershme të kandidatëve për deputetë. Kodet etike të partive përcaktojnë rregulla parandalimi për kandidatët me rekorde kriminale, të akuzuar për korrupsion, si dhe të ardhur nga procese klienteliste. Partitë duhet të kenë primare dhe sistem meritokracie në zgjedhjen e kandidatëve për deputetë.
Instituti i Studimeve Politike (ISP) po monitoron standardet e kandidatëve dhe partive politike në zgjedhjet parlamentare të vitit 2025.
Elementë pozitivë lidhur me integritetin e kandidatëve:
- Partitë kanë kandiduar mbi 2000 kandidatë në zgjedhje;
- Partitë kanë respektuar kuotat gjinore në kandidim;
- Partitë kanë shënuar prurje të shumta të reja në lista;
- Partitë kanë krijuar garë të fortë në listat e hapura;
- Partitë kanë mbuluar me kandidatë gjithë territorin;
- Partitë përfshinë në lista disa figura të pastra publike;
- Disa parti i bënë të njohur kandidatët para afatit ligjor;
- Disa parti kanë lista “të pastra” në rekorde integriteti.
Elementë kritikë lidhur me integritetin e kandidatëve:
- Koalicionet, u dhuruan fiktivisht disa mandate të sigurta;
- Koalicionet, nuk u publikua marrëveshja midis palëve;
- Detyrim i Kodit, partitë e vogla shfaqën fiktivitet në lista;
- Detyrim i Kodit, mbi 100 raste familjarë si kandidatë;
- Në lista ka kandidatë të larguar nga vetingu në drejtësi;
- Në lista ka kandidatë të përfshirë në raste korruptive;
- Në lista ka kandidatë që janë nën hetim ose masë sigurie;
- Në lista ka kandidatë të dënuar më herët për vepra penale.
Ky factsheet është realizuar në kuadër të projektit “Fuqizimi i integritetit të zgjedhjeve dhe i qëndrueshmërisë së partive politike”, loti “Forcimi i rolit monitorues dhe kërkesës së llogarisë nga qytetarët nëpërmjet shoqërisë civile, medias dhe mbështetjes akademike”, zbatuar nga Komiteti i Helsinkit (KSHH) në partneritet me Institutin e Studimeve Politike (ISP), BIRN Albania dhe Qëndresa Qytetare (QQ), mbështetur financiarisht nga Ambasada Britanike.
